Gdy myślimy o bezpieczeństwie informacji, najczęściej koncentrujemy się na ochronie systemów informatycznych, danych osobowych czy infrastruktury teleinformatycznej. Tymczasem zagrożenia mogą dotyczyć również elementów świata fizycznego, które są wykorzystywane do identyfikacji osób lub pojazdów. Przykładem jest spoofing tablic rejestracyjnych – zjawisko polegające na bezprawnym wykorzystaniu numeru rejestracyjnego przypisanego do innego pojazdu niż ten, którym faktycznie się posługiwano. W dobie powszechnego stosowania systemów automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych (ANPR) problem ten staje się coraz bardziej istotny zarówno z perspektywy właścicieli pojazdów, jak i bezpieczeństwa organizacji.
NA CZYM POLEGA SPOOFING TABLIC REJESTRACYJNYCH
Współczesne systemy bezpieczeństwa bardzo często wykorzystują numer rejestracyjny jako jednoznaczny identyfikator pojazdu. To właśnie na tej podstawie wiele organizacji podejmuje decyzje dotyczące przyznania dostępu do określonych obiektów, rejestracji wjazdów i wyjazdów, monitorowania ruchu czy naliczania opłat. Oszuści wykorzystują to założenie, prowadząc do sytuacji, w której system błędnie rozpoznaje pojazd jako uprawniony np. do wjazdu lub przypisuje udokumentowane zachowanie niewłaściwemu kierowcy.
W praktyce najczęściej spotykaną formą tego typu oszustwa jest wykorzystanie podrobionych tablic rejestracyjnych zawierających numer przypisany do innego, legalnie zarejestrowanego pojazdu. Zwykle wybierane są przy tym numery należące do samochodów o tej samej marce, modelu i kolorze, co dodatkowo utrudnia wykrycie oszustwa. Oznacza to, że na drodze mogą poruszać się dwa różne samochody posiadające ten sam numer rejestracyjny – jeden należący do prawowitego właściciela, a drugi używany przez oszusta. W rezultacie systemy monitoringu czy automatyczne systemy poboru opłat wyposażone w kamery odczytujące tablice rejestracyjne mogą błędnie przypisać działanie właścicielowi lub użytkownikowi pojazdu, którego numer został skopiowany.
Przykładowo, jeżeli pojazd z podrobionymi tablicami wjedzie na teren chronionego obiektu lub zostanie zarejestrowany przez monitoring, system uzna go za pojazd należący do osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia. Z perspektywy systemu bezpieczeństwa oba pojazdy wyglądają bowiem identycznie – posiadają ten sam numer rejestracyjny, który stanowi podstawę identyfikacji.
KONSEKWENCJE DLA WŁAŚCICIELA POJAZDU
Skutki spoofingu tablic rejestracyjnych mogą odczuć przede wszystkim zwykli kierowcy. Osoba, której numer rejestracyjny auta został skopiowany, często dowiaduje się o tym dopiero po otrzymaniu mandatu, wezwania do zapłaty za parkowanie lub informacji o zdarzeniu, z którym nie miała nic wspólnego (np. kradzieży benzyny ze stacji paliw lub ucieczki z miejsca wypadku).
W takiej sytuacji konieczne może być wykazanie, że pojazd znajdował się w innym miejscu niż wskazane w materiałach dowodowych. Szczególnie problematyczne są przypadki, w których podrobione tablice zostały wykorzystane podczas popełnienia przestępstwa. Jeżeli pojawią się uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tablic, warto niezwłocznie zgłosić sprawę organom ścigania oraz zabezpieczyć wszelkie dowody potwierdzające rzeczywistą lokalizację pojazdu (np. nagrania z wideorejestratora).
SPOOFING TABLIC REJESTRACYJNYCH JAKO ZAGROŻENIE DLA ORGANIZACJI
Przez wiele lat numer rejestracyjny był postrzegany przede wszystkim jako sposób identyfikacji pojazdu na potrzeby ruchu drogowego. Obecnie pełni on jednak znacznie szerszą funkcję. Coraz więcej organizacji wykorzystuje go jako element procesów bezpieczeństwa, kontroli dostępu lub monitorowania aktywności na swoim terenie. W praktyce oznacza to, że błędna identyfikacja pojazdu może prowadzić nie tylko do problemów administracyjnych, ale również do naruszenia przyjętych procedur bezpieczeństwa.
Szczególnie istotne znaczenie ma to w przypadku przedsiębiorstw, centrów logistycznych, obiektów przemysłowych, osiedli mieszkaniowych czy parkingów wyposażonych w systemy automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych. Jeżeli organizacja przyjmuje, że sam numer rejestracyjny jest wystarczającym potwierdzeniem tożsamości pojazdu, wzrasta ryzyko podjęcia błędnych decyzji przez system lub personel odpowiedzialny za bezpieczeństwo.
Zjawisko spoofingu tablic rejestracyjnych pokazuje, że nawet pozornie wiarygodne dane mogą zostać wykorzystane w sposób nieuprawniony. Z perspektywy bezpieczeństwa informacji jest to kolejny przykład sytuacji, w której pojedynczy identyfikator nie powinien być traktowany jako jedyne źródło potwierdzenia tożsamości. Podobnie jak w systemach informatycznych nie opiera się bezpieczeństwa wyłącznie na loginie użytkownika, tak również w przypadku identyfikacji pojazdów warto stosować dodatkowe mechanizmy uwierzytelniające.
PODSUMOWANIE
Wraz z rosnącym wykorzystaniem systemów automatycznego rozpoznawania tablic rejestracyjnych, numer pojazdu coraz częściej staje się elementem wykorzystywanym do podejmowania decyzji związanych z kontrolą dostępu do obiektów, monitorowaniem ruchu pojazdów oraz naliczaniem opłat.
Zarówno organizacje, jak i właściciele pojazdów powinni mieć świadomość, że numer rejestracyjny może zostać wykorzystany w sposób nieuprawniony. Podobnie jak w przypadku numeru PESEL (Komunikat IOD-y poruszał kwestię jego zastrzeżenia), jeśli do uwierzytelnienia stosowany jest pojedynczy identyfikator, bardzo łatwo może zostać użyty w celu dokonania oszustwa. Z tego względu bezpieczeństwo powinno opierać się na wielowarstwowej weryfikacji, a nie wyłącznie na jednej informacji przypisanej do osoby lub pojazdu.