Kontynuujemy serię poświęconą podstawom przetwarzania danych osobowych uregulowanym w art. 6 RODO. Tym razem omówiona zostanie przesłanka określona w ust. 1 pod lit. e, czyli gdy przetwarzanie danych jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej.
CHARAKTER INTERESU PUBLICZNEGO JAKO PODSTAWY PRZETWARZANIA DANYCH
Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. e RODO przetwarzanie danych osobowych jest zgodne z prawem, jeżeli „jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi”.
Przesłanka ta znajduje zastosowanie w działalności podmiotów realizujących zadania w interesie publicznym lub sprawujących władzę publiczną, niezależnie od ich statusu publicznego lub prywatnego. Może być wykorzystywana wyłącznie wtedy, gdy administrator realizuje zadanie powierzone mu przepisami prawa, a przetwarzanie danych osobowych jest niezbędne do jego wykonania. Samo przekonanie administratora, że określone działanie służy dobru społeczeństwa, nie jest wystarczające do zastosowania tej podstawy przetwarzania.
Podobnie jak w przypadku obowiązku prawnego, również tutaj niezbędne jest istnienie odpowiedniej podstawy prawnej wynikającej z prawa Unii Europejskiej lub prawa krajowego, która określa zadanie realizowane w interesie publicznym lub powierza administratorowi wykonywanie władzy publicznej.
INTERES PUBLICZNY A OBOWIĄZEK PRAWNY
Przesłanki z art. 6 ust. 1 lit. c (o której więcej informacji można znaleźć w Komunikacie IOD-y) oraz lit. e RODO są do siebie zbliżone, ponieważ w obu przypadkach podstawa przetwarzania wynika z przepisów prawa, jednak ich zakres zastosowania jest odmienny. Podstawa z art. 6 ust. 1 lit. c RODO znajduje zastosowanie wtedy, gdy administrator jest zobowiązany przez przepisy prawa do wykonania określonych czynności. W takim przypadku przetwarzanie danych osobowych stanowi konsekwencję nałożonego obowiązku prawnego.
Natomiast art. 6 ust. 1 lit. e RODO dotyczy sytuacji, w których administrator realizuje zadanie wykonywane w interesie publicznym lub sprawuje władzę publiczną powierzoną mu na podstawie przepisów prawa. Przepisy określają zadanie lub kompetencję administratora, których realizacja wymaga przetwarzania danych osobowych, a nie nakładają na administratora obowiązku wykonania określonej czynności.
W praktyce kluczowe znaczenie ma więc ustalenie czy przepisy prawa nakładają na administratora konkretny obowiązek, czy powierzają mu realizację zadania publicznego lub sprawowanie władzy publicznej. Przykładowo pracodawca zgłaszający pracownika do ubezpieczeń społecznych wykonuje obowiązek wynikający z przepisów prawa, dlatego podstawą przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO. W tym przypadku przetwarzanie danych stanowi konsekwencję wykonania obowiązku prawnego ciążącego na pracodawcy.
Natomiast gmina rozpatrująca wniosek mieszkańca o wydanie decyzji administracyjnej realizuje zadanie publiczne powierzone jej przez ustawodawcę. Konieczność rozpatrzenia wniosku wynika z realizacji tego zadania publicznego. Przetwarzanie danych jest w tym przypadku elementem realizacji ustawowo powierzonego zadania, dlatego podstawą przetwarzania danych jest art. 6 ust. 1 lit. e RODO.
INNE PRZYKŁADY ZADAŃ REALIZOWANYCH W INTERESIE PUBLICZNYM
Podstawa z art. 6 ust. 1 lit. e RODO znajduje zastosowanie przede wszystkim w działalności organów administracji publicznej, jednostek samorządu terytorialnego, publicznych szkół i uczelni oraz innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Może ona jednak znaleźć zastosowanie również w przypadku szkół i uczelni oraz innych podmiotów niepublicznych, jeżeli na podstawie przepisów prawa wykonują one zadania realizowane w interesie publicznym.
Przykładem jest uczelnia niepubliczna udostępniająca informację publiczną. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej podmioty wykonujące zadania publiczne są obowiązane do udostępniania informacji publicznej. W związku z realizacją tego zadania przetwarzanie danych osobowych odbywa się (jeśli wnioskodawca ujawnił swoją tożsamość) na podstawie art. 6 ust. 1 lit. e RODO.
Innym przykładem są jednostki samorządu terytorialnego. Gmina przetwarza dane mieszkańców podczas realizacji zadań określonych w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym, powiat wykonuje zadania publiczne wynikające z art. 4 ustawy o samorządzie powiatowym, a województwo realizuje zadania wskazane w art. 14 ustawy o samorządzie województwa. Przepisy te określają zakres zadań realizowanych przez poszczególne podmioty, natomiast szczegółowe zasady wykonywania tych zadań oraz przetwarzania danych osobowych wynikają z innych przepisów. We wszystkich tych przypadkach podstawą przetwarzania jest realizacja ustawowych zadań publicznych powierzonych administratorowi.
PODSUMOWANIE
Chociaż przesłanka interesu publicznego najczęściej znajduje zastosowanie w sektorze publicznym może mieć również zastosowanie do podmiotów niepublicznych wykonujących zadania powierzone im w przepisach prawa. Jej prawidłowe stosowanie wymaga każdorazowego odniesienia się do przepisów określających zakres tych zadań oraz oceny czy przetwarzanie danych jest rzeczywiście niezbędne do ich realizacji. Dopiero spełnienie tych warunków pozwala uznać art. 6 ust. 1 lit. e RODO za właściwą podstawę przetwarzania danych osobowych.
Pogłębiona analiza tematu znajduje się w tym artykule.